Onderzoek dierenuitvaartbranch
Dierenartsen hebben het beste voor met de dieren die ze behandelen. Dat betekent soms ook dat ze het leven van een dier moeten beëindigen.
Hier praten we in Nederland nog niet altijd even gemakkelijk over. Uit mijn afstudeeronderzoek aan de Aeres Hogeschool Dronten blijkt dat huisdiereigenaren wél behoefte hebben aan erkenning van hun verlies. Daarnaast bestaat er ook een behoefte aan meer informatie over de mogelijkheden van dierenuitvaartzorg.
Afscheid nemen op jouw manier
In Nederland kiezen de meeste honden- en katteneigenaren na overlijden van hun dier voor crematie. Er bestaan verschillende vormen: individuele crematie waarbij de as wordt teruggegeven, of een collectieve crematie waarbij meerdere dieren samen worden gecremeerd. Daarnaast kan men kiezen voor begraven, resomeren (watercrematie) of het beschikbaar stellen van het dier aan de wetenschap via het dierdonorcodicil.
Hoewel de praktische mogelijkheden breed zijn, blijkt uit mijn onderzoek dat het emotionele aspect van het afscheid nog te weinig aandacht krijgt. Veel eigenaren ervaren dat hun verdriet niet altijd serieus wordt genomen door hun omgeving. Driekwart van de respondenten gaf aan dat rouw om een huisdier in de samenleving nog wordt onderschat.
Emotionele en persoonlijke behoeften
De meeste honden- en katteneigenaren kiezen voor een vorm van uitvaartzorg vanuit de emotionele band met hun dier. Ze willen een respectvol afscheid dat recht doet aan de liefde die ze voelen. Desondanks geeft slechts een kwart aan een dierenuitvaartverzorger te willen inschakelen. Dit terwijl een dierenuitvaartverzorger juist kan helpen bij het vormgeven van een persoonlijk en passend afscheid.
Een belangrijk inzicht uit mijn onderzoek is dat mensen niet alleen praktische ondersteuning zoeken, maar ook behoefte hebben aan erkenning, begeleiding en beleving. Denk aan de mogelijkheid om het dier zelf naar het crematorium te brengen, een (kort) afscheidsmoment te organiseren of herinneringsproducten te bewaren, zoals een pootafdruk of een plukje haar. Deze kleine gebaren kunnen veel betekenen in het rouwproces.
Informatie vinden is lastig
Veel eigenaren weten niet goed waar ze terechtkunnen met hun vragen over dierenuitvaartzorg. De meeste mensen zoeken informatie via internet of via hun dierenarts. Uiteindelijk blijkt dat deze informatie vaak beperkt is of pas op het moment van overlijden wordt gedeeld.
Opvallend is dat een kwart van de respondenten graag ervaringsverhalen van andere huisdiereigenaren leest. Informatieve websites of platforms spelen hierin een belangrijke rol door informatie en ervaringsverhalen aan te bieden.
Wat kan de sector beter doen?
De dierenuitvaartbranche levert over het algemeen goede en zorgvuldige diensten. Echter richt de sector zich vooral op de praktische kant van het afscheid.
Door actief te luisteren naar de ervaringen van eigenaren, bijvoorbeeld via enquêtes, reviews of gesprekken, kan de branche beter inspelen op wat huisdiereigenaren echt nodig hebben.
Ook kunnen dierenartsen en dierenuitvaartverzorgers samenwerken om het onderwerp eerder bespreekbaar te maken. Niet pas als het dier is overleden, maar juist tijdens het leven. Dit zorgt voor rust en geeft huisdiereigenaren de kans om bewust keuzes te maken die bij hen passen.
Een waardig afscheid helpt bij het rouwproces
Een liefdevol afscheid helpt bij het verwerken van verlies. Of dat nu een uitgebreide uitvaart is, een eenvoudig ritueel thuis of een andere manier van herinneren, het gaat erom dat het past bij de relatie die je had met je dier.
Door meer aandacht te hebben voor de emotionele kant van dierenuitvaartzorg en door informatie beter toegankelijk te maken, kunnen huisdiereigenaren op een waardig manier afscheid nemen. Het verdriet om een dier mag er zijn, net als de liefde die eraan voorafging.
Door Lilli van de Giessen
Voor vragen of interesse in het volledig onderzoek, kunt u contact opnemen via